Pojazdy elektryczne w Europie: kluczowe wnioski z raportu Ayvens Mobility Guide

Ocena dojrzałości rynku w raporcie opiera się na pięciu kluczowych filarach, które razem tworzą wynik końcowy w skali do 100 punktów:

• 1.
  1.
  Udział pojazdów elektrycznych w rynku (25%) - wielkość sprzedaży pojazdów BEV w stosunku do całkowitej wielkości sprzedaży.
• 2.
  2.
  Infrastruktura ładowania (20%) - liczba publicznych punktów ładowania w stosunku do liczby pojazdów BEV na drogach.
• 3.
  3.
  Opodatkowanie i regulacje (20%) - wpływ zachęt dla bardziej ekologicznych układów napędowych.
• 4.
  4.
  Porównanie całkowitego kosztu posiadania (TCO) pojazdów BEV i ICE (30%) - wskaźnik o największej wadze, porównujący konkurencyjność kosztową modeli elektrycznych. Jeżeli TCO BEV przewyższało TCO ICE o ponad 0,01 EUR/km, kraj nie otrzymywał punktów w tej kategorii.
• 5.
  5.
  Energia elektryczna (5%) - ocena poziomu emisji dwutlenku węgla w krajowej sieci energetycznej oraz udziału źródeł odnawialnych w miksie energetycznym.

W tegorocznej edycji raportu zastosowano metodologię dzielącą kraje europejskie na trzy poziomy dojrzałości rynku:

Kategoria 1: Kraje rozwinięte (wynik > 60) Są to liderzy, w których pojazdy elektryczne mają silną pozycję i sprzyjające warunki do ich wdrażania, np: • Norwegia - 93 punktów • Belgia - 78 punktów • Holandia - 74 punkty

Norwegia stworzyła jeden z najbardziej efektywnych systemów wsparcia elektromobilności w Europie. Państwo narzuca m.in. obowiązki infrastrukturalne – nowe budynki mieszkalne muszą zapewniać ładowanie dla co najmniej 50% miejsc parkingowych, a przy głównych drogach ładowarki muszą być dostępne co 50 km.

Kategoria 2: Kraje przechodzące transformację (wynik 40–59) To państwa, które wykazują wyraźne zainteresowanie elektryfikacją, choć lokalne wyzwania sprawiają, że transformacja jest raczej perspektywą średnioterminową. • Irlandia – 59 punktów • Grecja - 58 punktów • Włochy – 54 punkty

Włochy przyciągają użytkowników elektryków wysokimi dopłatami sięgającymi nawet 13 750 € przy zezłomowaniu starego auta oraz pełnym zwolnieniem z podatku drogowego przez pierwsze 5 lat. Jednocześnie jednak, mimo znaczącego wsparcia na etapie zakupu, w 2026 r. kraj nie przewiduje dopłat do rozwoju infrastruktury ładowania.

Kategoria 3: Rynki wschodzące (wynik poniżej 40)

W tych krajach nadal istnieją znaczne przeszkody w zakresie infrastruktury ładowania, przystępności cenowej i dostępności pojazdów. • Czechy – 35 punktów • Polska - 33 punkty • Bułgaria - 21 punktów

Polska pozostaje rynkiem o relatywnie niskiej dojrzałości elektromobilności (33/100), co widać szczególnie w wyniku kosztowym EV – TCO elektryka wynosi ok. 0,32 €/km vs 0,25 €/km dla aut spalinowych, co znacząco ogranicza ich atrakcyjność finansową. Jednocześnie infrastruktura ładowania dynamicznie rośnie (z 5 992 do 7 363 punktów AC oraz z 2 667 do 4 399 szybkich stacji w rok), jednak dostępność nadal jest niska (0,3 punktu na 1 000 mieszkańców, ok. 6 aut na 1 ładowarkę).

Przez lata całkowity koszt posiadania (TCO) pojazdów z napędem wyłącznie elektrycznym (BEV) wykazywał tendencję spadkową. Analiza za 2026 r. wskazuje jednak, że na części dojrzałych rynków europejskich przewaga kosztowa pojazdów elektrycznych nad spalinowymi zaczyna się zmniejszać. Przykładowo w Holandii TCO pojazdu BEV wzrosło z 0,35 €/km w 2023 roku (Ayvens Mobility Guide 2024) do 0,48 €/km w 2026, podczas gdy dla pojazdu z silnikiem spalinowym wzrosło z 0,42 €/km do 0,50 €/km. W efekcie przewaga kosztowa BEV w przeciągu dwóch lat zmniejszyła się z 0,07 €/km do 0,02 €/km.

Mimo to BEV pozostają konkurencyjne kosztowo w większości krajów Europy Północnej i Zachodniej, głównie dzięki korzystnym regulacjom i zachętom podatkowym. Potwierdzają to m.in. Belgia, Dania czy Luksemburg, gdzie koszt użytkowania BEV jest wyraźnie niższy niż pojazdów z silnikiem spalinowym. W wielu krajach Europy Wschodniej sytuacja wygląda jednak inaczej. Niższe koszty zakupu i eksploatacji pojazdów spalinowych sprawiają, że to one nadal pozostają bardziej opłacalnym wyborem.

Ayvens Mobility Guide 2026 pokazuje, że europejski rynek elektromobilności wszedł w kolejną, bardziej dojrzałą fazę rozwoju. Wraz z upowszechnieniem oferty pojazdów elektrycznych kluczowe znaczenie dla dalszej transformacji zyskują czynniki systemowe, takie jak rozwiązania podatkowe, regulacyjne oraz dostępność infrastruktury ładowania. To one będą w największym stopniu kształtować tempo elektryfikacji flot w poszczególnych krajach Europy.